Yeşil Pasaport (Hususi Pasaport) Nedir?

Yeşil pasaport, Türkiye Cumhuriyeti tarafından belirli şartları taşıyan kişilere verilen özel bir seyahat belgesidir. Resmi adı hususi pasaport olan bu pasaport, genellikle devlet memuru statüsündeki kişiler ile onların eş ve çocuklarına tanınan bir haktır. Bordo (umuma mahsus) pasaporttan en temel farkı, sahiplerine birçok ülkeye vizesiz seyahat imkanı sunması ve bu sayede uluslararası seyahat süreçlerini önemli ölçüde kolaylaştırmasıdır.

Yeşil Pasaport Avantajları Nelerdir?

Yeşil pasaportun en önemli avantajlarından biri, çok sayıda ülkeye vizesiz seyahat imkanı sunmasıdır. Özellikle Schengen Bölgesi ülkeleri başta olmak üzere, Asya, Afrika ve Güney Amerika'daki birçok destinasyona yeşil pasaport sahipleri vize almadan giriş yapabilir. Bu durum, seyahat planlamasını kolaylaştırır ve vize başvuru süreçleriyle uğraşma derdini ortadan kaldırır. Bu geniş vizesiz seyahat imkanı, yeşil pasaport avantajları arasında ilk sırada yer alır.

Vizesiz seyahat özgürlüğünün yanı sıra, yeşil pasaport avantajları arasında maddi kolaylıklar da bulunur. En önemli ekonomik avantajlardan biri, yeşil pasaport harcı ödeme zorunluluğunun olmamasıdır. Sadece defter bedeli ödenerek sahip olunabilen bu pasaport, bordo pasaport sahiplerine kıyasla önemli bir maliyet avantajı sunar.

Kimler Yeşil Pasaport Alabilir?

Yeşil pasaport hakkı, Türkiye Cumhuriyeti Devleti tarafından belirli şartları taşıyan vatandaşlara tanınan önemli bir ayrıcalıktır. Bu özel pasaport, devlet memurları ve onların hak sahibi aile bireylerine verilir. Bu hakka sahip olmak için belirli kademelerde görev yapmak veya belirli bir hizmet süresini doldurmuş olmak gibi çeşitli kriterler bulunur. Genel olarak, devlete hizmet eden ve belirli bir statüye sahip olan kişiler bu haktan faydalanabilirler. Yeşil pasaport, vizesiz seyahat imkanı sunarak, sahiplerinin uluslararası deneyimlerini kolaylaştırmayı ve zenginleştirmeyi amaçlar. Pasaporta sahip olabilecek kişilerin detayları, unvanlarına ve görev sürelerine göre değişiklik gösterir.

Devlet Memurları ve Kamu Görevlileri

Yeşil pasaport alma hakkı, belirli kadro derecelerine atanmış devlet memurları için önemli bir ayrıcalıktır. Bu kapsamda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi 1, 2 veya 3. derece kadrolarda fiilen görev yapan memurlar bu özel pasaportu almaya hak kazanır. Bu derecelerde görev yapıp emekliliğe ayrılanlar da yaşamları boyunca yeşil pasaport sahibi olma ayrıcalığını sürdürür. Öğretmenler, rektörler, dekanlar ve belirli kıdemdeki öğretim elemanları gibi kamu görevlileri de ilgili mevzuat uyarınca bu haktan faydalanabilir. Bu düzenleme, devlet hizmetinde bulunan ve belirli bir statüye sahip kişilere uluslararası seyahatlerinde kolaylık sağlamayı amaçlar.

İhracatçılar İçin Yeşil Pasaport Şartları

İhracatçılar da ülkeye sağladıkları ekonomik katkılar karşılığında belirli koşullar altında yeşil pasaport alabilmektedir. Devlet, belirli ihracat rakamlarına ulaşan firmaların yetkililerine bu özel pasaportu edinme imkanı tanır. İhracatçılar için yeşil pasaport şartları, genellikle firmanın yıllık ihracat hacmi ile ilişkilidir. Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen kriterlere göre, son üç yılda ortalama 1 milyon dolar ve üzeri ihracat yapan firmaların sahipleri veya yetkilileri bu haktan faydalanabilirler.

Avukatlar ve Baro Mensupları

Avukatlar ve Türkiye Barolar Birliği'ne kayıtlı baro mensupları, belirli koşulları sağlamaları durumunda yeşil pasaport (hususi pasaport) alabilen meslek grupları arasında yer alır. Özellikle mesleki kıdemi 15 yılını dolduran avukatlar, bu avantajlı pasaporttan faydalanma hakkına sahiptir. Bu uygulama, hukuk alanında uzun yıllar hizmet vermiş ve önemli bir kıdeme ulaşmış avukatların mesleki veya kişisel uluslararası seyahatlerini kolaylaştırmayı amaçlar.

1. Derece Aile Bireyleri: Eş ve Çocuklar

Yeşil pasaportun getirdiği avantajlardan yalnızca hak sahibi kamu görevlileri değil, onların birinci derece aile bireyleri de faydalanır. Bu kapsamda, yeşil pasaport sahibinin eşi, herhangi bir yaş sınırı olmaksızın hususi pasaport almaya hak kazanır. Eş için tek şart, hak sahibinin resmi nikahlı eşi olmasıdır.

Çocuklar için ise durum biraz daha farklıdır. Hak sahibinin çocukları, belirli koşullar altında bu haktan yararlanabilirler. Memur çocuğu yeşil pasaport alabilir ancak bunun için bazı kriterlerin karşılanması gerekir. Çocukların 18 yaşını doldurmamış olmaları durumunda doğrudan yeşil pasaport hakkına sahip olmaları mümkündür. Ancak eğitim hayatına devam eden çocuklar için bu durum 25 yaşına kadar uzayabilir. Yani, 18 yaşını geçmiş ancak örgün eğitimine devam eden, evli olmayan ve bekar olan çocuklar 25 yaşına kadar yeşil pasaport alabilirler.

Yeşil Pasaport İçin Gerekli Evraklar Nelerdir?

Yeşil pasaport başvurusu yaparken, sürecin sorunsuz ilerlemesi için gerekli belgeleri eksiksiz bir şekilde hazırlamak önemlidir. Yeşil pasaport için gerekli evraklar başvuru sahibinin statüsüne göre farklılık gösterebilir. Genel hatlarıyla yeşil pasaport için gerekli belgeler şunlardır:

T.C. Kimlik Kartının Aslı: Kimlik doğrulaması amacıyla gereklidir.
Son Altı Ay İçinde Çekilmiş 1 Adet Biyometrik Fotoğraf: Pasaport standartlarına uygun, güncel ve beyaz arka fonlu olmalıdır.
Yeşil Pasaport Talep Formu: Kurum amiri tarafından onaylanmış ve imzalanmış belgedir.
Daha Önce Alınmış Pasaportlar (Varsa): Eski pasaportların ibrazı istenebilir.
Parmak İzi: Başvuru merkezinde alınır; daha önce parmak izi verilmişse sorgulaması yapılır.
Öğrenci Belgesi (Çocuklar İçin): 18 yaşını doldurmuş ancak 25 yaşını aşmamış ve öğrenimine devam eden çocuklar için zorunludur.
Vukuatlı Nüfus Kayıt Örneği (Çocuklar İçin): Hak sahibi ile çocuğun akrabalık ilişkisini gösterir.
18 Yaşından Küçükler İçin Veli/Vasi Muvafakatnamesi: Ebeveynlerin veya yasal vasilerin iznini gösteren belgedir.
Yeşil Pasaport Defter Bedeli Banka Dekontu: Pasaport defter bedelinin ödendiğini gösterir.

Yeşil pasaport defter bedeli, 2026 yılı için 1.351 TL olarak belirlenmiştir. Bu tutarın ödenmesi ve banka dekontunun diğer belgelere eklenmesi gerekmektedir. Ödeme, anlaşmalı bankalar aracılığıyla yapılabilir. Tüm bu belgelerle birlikte Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nün pasaport randevu sisteminden randevu alarak başvurunuzu tamamlayabilirsiniz.

Yeşil Pasaport Başvurusu Nasıl Yapılır?

Yeşil pasaport başvuru süreci, gerekli belgeler eksiksiz bir şekilde hazırlandıktan sonra kolaylıkla tamamlanabilir. İlk adım olarak, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nün (NVİ) resmî web sitesi üzerinden, e-Devlet üzerinden veya ALO 199 çağrı merkezini arayarak yeşil pasaport randevusu alınması gerekmektedir. Randevu alırken, en uygun tarih ve saat seçilebilir, ikamet edilen şehre bağlı kalmaksızın herhangi bir il nüfus müdürlüğünden randevu oluşturulabilir. Başvuruların sadece İl Nüfus Müdürlüklerine yapıldığı unutulmamalıdır. Türkiye genelindeki tüm İl Nüfus Müdürlükleri, yeşil pasaport başvurularını kabul etmektedir.

Randevu gününde, hazırlanan tüm evraklarla birlikte seçilen İl Nüfus Müdürlüğüne şahsen gidilmelidir. Nüfus Müdürlüğünde, parmak izleri alınır ve biyometrik fotoğraf sisteme yüklenir. Daha önce parmak izi verilmişse, bu bilgi sistemde otomatik olarak görülecektir. Yeşil pasaport başvurusunun sorunsuz bir şekilde tamamlanması için belgelerin eksiksiz ve güncel olması büyük önem taşır. Özellikle kurum amiri onaylı talep formu ve pasaport defter bedeli dekontu gibi belgelerin doğruluğu kontrol edilir. Başvuru onaylandıktan sonra pasaportun basım süreci başlar. Basımı tamamlanan pasaportlar, PTT aracılığıyla başvuru sırasında beyan edilen adrese güvenli bir şekilde teslim edilir. Teslimat süreci genellikle merkezi illerde daha hızlı tamamlanmaktadır.

Yeşil Pasaport Sahipleri İçin Seyahat Sigortası Zorunlu mu?

Yeşil pasaport, sahiplerine birçok ülkeye vizesiz seyahat ayrıcalığı sunsa da bu durum seyahat sigortası muafiyeti anlamına gelmez. Dolayısıyla, yeşil pasaport ile yurt dışı seyahatlerinde, bir seyahat sigortası yaptırmak genellikle tavsiye edilen, bazı durumlarda ise zorunlu olan bir uygulamadır. Sınır kontrol noktalarında veya seyahat edilen ülkenin gümrüklerinde yetkililer tarafından seyahat sigortası poliçesinin varlığı sorgulanabilir.

Pasaportun geçerlilik süresi de seyahatler için kritik bir öneme sahiptir. Çoğu ülke, ülkeye giriş yapabilmek için pasaportun planlanan seyahat bitiş tarihinden itibaren en az altı ay geçerliliğe sahip olmasını şart koşar. Özellikle yeşil pasaport bitimine 3 ay kala veya daha kısa bir süre kaldığında seyahat planı yaparken dikkatli olmak ve pasaport süresini kontrol etmek büyük önem taşır. Seyahat sigortasını yaptırmak ve pasaport geçerlilik süresini kontrol etmek için vakit kaybetmeden bir seyahat sigortası teklifi alın!

Sıkça Sorulan Sorular

Yeşil Pasaport Çıkartma Süreci Ne Kadar Sürer?

Yeşil pasaportun teslim süresi, başvurunun yapıldığı tarihten itibaren genellikle 3 ila 7 iş günüdür. Ancak bu süre; başvuru yoğunluğuna veya bulunulan şehre göre farklılık gösterebilir. Pasaport basıldıktan sonra PTT aracılığıyla belirtilen adrese gönderilir. Gönderi takibi PTT üzerinden yapılabilmektedir.

Emekli Memurlar Yeşil Pasaport Alabilir mi?

Evet, belirli kadrolarda görev yapmış ve emekli olmuş memurlar da yeşil pasaport alma hakkına sahiptir. 1, 2 ve 3. derece kadrolarda görev yapmış, emekli devlet memurları gerekli şartları sağlamaları halinde bu özel pasaporta başvurabilirler. Emekli olunan kurumdan alınacak kadro derecesini gösteren belge ile başvuru yapılmalıdır.

Yeşil Pasaport Harçtan Muaf mıdır?

Yeşil pasaport sahipleri, pasaport harcı ödeme yükümlülüğünden muaftır. Yeşil pasaport ücreti yalnızca defter bedelinden oluşur. Bu durum, yeşil pasaport ücretleri açısından önemli bir avantaj sunar. Her yıl güncellenen yeşil pasaport ücretleri sadece defter maliyetini kapsamaktadır.

Yeşil Pasaport Yenileme Ücreti Ne Kadardır?

Yeşil pasaport yenileme işleminde de harç ödenmez. Tıpkı ilk başvuruda olduğu gibi sadece defter bedeli ödenir. Bu nedenle, yeşil pasaport yenileme ücreti güncel defter bedeli ile sınırlıdır ve ekonomik bir şekilde yapılabilir. Yenileme sırasında eski pasaportun da ibraz edilmesi istenebilir.

Yeşil Pasaportun Geçerlilik Süresi Ne Kadar Olur?

Yeşil pasaportun geçerlilik süresi, yapılan güncellemeler doğrultusunda 10 yıla kadar düzenlenebilir. Bununla birlikte, başvuru sahibinin talebi veya kurum tarafından belirlenen özel şartlar doğrultusunda daha kısa süreli de düzenlenebilir. Pasaport süresinin bitimine yakın yeşil pasaport süresi uzatma veya yenileme işlemlerinin yapılması gerekir.

Yeşil Pasaport ile Hangi Ülkelere Vizesiz Gidilebilir?

Yeşil pasaport sahipleri, Avrupa'daki Schengen Bölgesi ülkeleri başta olmak üzere, Asya, Afrika ve Güney Amerika'daki birçok ülkeye vizesiz seyahat edebilir. Vizesiz gidilebilecek ülkelerin listesi ülkeler arası anlaşmalara göre dönemsel olarak güncellenebilir. Seyahat öncesinde Dışişleri Bakanlığı'nın güncel listesini kontrol etmek faydalı olacaktır.

Yeşil Pasaport Sahipleri Yurtdışı Çıkış Harcı Öder mi?

Evet, yeşil pasaport sahipleri de diğer yolcular gibi yurt dışı çıkış harcını ödemekle yükümlüdür. Bu durum, bordo pasaport sahiplerinden farklı bir muafiyet sağlamaz. Dolayısıyla, yurt dışına çıkış yaparken yeşil pasaport yurtdışı çıkış harcı ödenmesi gerekmektedir.

Yeşil Pasaport Kaybolursa Ne Yapılmalı?

Yeşil pasaportun kaybolması durumunda öncelikle emniyet birimlerine bildirimde bulunulmalı ve kayıp tutanağı alınmalıdır. Ardından bu tutanak ve diğer gerekli evraklarla birlikte Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'ne yeniden başvurarak yeni bir yeşil pasaport çıkarılabilir. Kayıp durumunda defter bedelinin tekrar ödenmesi gerekmektedir.

Yeşil Pasaport Başvurusu İçin Randevu Almak Zorunlu mu?

Evet, yeşil pasaport başvurusu yapabilmek için Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü üzerinden randevu alınması zorunludur. Randevusuz başvurular kabul edilmemektedir. Randevu saati ve tarihinde ilgili İl Nüfus Müdürlüğü'nde hazır bulunulması sürecin aksamaması için kritiktir.